Giftenaftrek 2026 — de meest over het hoofd geziene aftrekpost voor hoge inkomens
Een periodieke gift aan een ANBI is volledig aftrekbaar in Box 1. Geen drempel. Geen maximum. Bij 49,5% marginaal tarief kost €10.000 doneren u netto slechts €5.050. De fiscus betaalt de rest.
Bijgewerkt: 17 maart 2026
Twee soorten giften
Gewone gift: drempel 1% van inkomen (min. €60), max 10% van inkomen. Periodieke gift: geen drempel, geen maximum, volledig aftrekbaar. Vereist 5-jaar commitment via schriftelijke overeenkomst. Bron: Belastingdienst 2026.
Periodieke gift versus gewone gift
De Nederlandse giftenaftrek kent twee categorieen met fundamenteel verschillende spelregels. De gewone gift — een eenmalige donatie — is aftrekbaar boven een drempel van 1% van uw drempelinkomen (minimaal €60) en tot maximaal 10%. Bij een inkomen van €100.000 en een gewone gift van €3.000 is slechts €3.000 − €1.000 = €2.000 aftrekbaar.
De periodieke gift kent geen van deze beperkingen. Geen drempel. Geen plafond. Het volledige bedrag is aftrekbaar in Box 1. De enige voorwaarde: u legt de gift vast voor minimaal 5 aaneengesloten jaren in een schriftelijke overeenkomst met de ANBI. Dat is een formulier van twee pagina's dat u in 10 minuten invult.
Het verschil is aanzienlijk. Dezelfde €5.000 per jaar aan een goed doel. Als gewone gift: aftrekbaar bedrag na drempel circa €4.000. Als periodieke gift: volledig €5.000 aftrekbaar. Bij 49,5% marginaal tarief: €495 meer teruggave per jaar — simpelweg door een formulier te tekenen.
Vereisten voor een periodieke gift
De wet stelt vier eisen aan een periodieke gift voor volledige aftrekbaarheid. Een: de gift moet gedaan worden aan een instelling met een geldige ANBI-status. Twee: de gift moet vastgelegd zijn voor minimaal 5 aaneengesloten jaren. Drie: de overeenkomst moet schriftelijk zijn — via een standaardformulier of notariele akte. Vier: de gift moet eindigen bij overlijden van de schenker.
De meest praktische route: download het standaardformulier van de ANBI-website. De meeste grote goede doelen (Rode Kruis, KWF, Unicef, Natuurmonumenten) bieden dit aan. U vult het in, ondertekent het samen met de ANBI, en bewaart een kopie bij uw belastingadministratie. Geen notaris nodig. Geen kosten.
De 5-jaar verplichting is bindend maar flexibel. U mag het jaarlijkse bedrag na 5 jaar aanpassen of stoppen. Overlijdt u binnen de 5 jaar, dan vervalt de verplichting automatisch — de erfgenamen hoeven niet door te betalen. Financieel onvermogen is eveneens een grond voor beeindiging.
Netto kosten bij verschillende inkomensniveaus
Alle voorbeelden betreffen periodieke giften (volledig aftrekbaar) bij het marginale tarief van 49,5% (inkomen boven €76.817). De netto kosten zijn het bedrag dat de donatie u werkelijk kost na belastingteruggave.
* Formule: netto kosten = gift x (1 − marginaal tarief). Bij 49,5% marginaal tarief betaalt u effectief 50,5 cent per gedoneerde euro.
Kwalificerende organisaties: het ANBI-register
Alleen giften aan organisaties met een geldige ANBI-status zijn aftrekbaar. De Belastingdienst publiceert het volledige register op belastingdienst.nl/anbi. Controleer altijd vooraf of de organisatie geregistreerd staat — verliest een ANBI de status, dan vervalt de aftrek.
Het register omvat tienduizenden organisaties: goede doelen, culturele instellingen, religieuze organisaties, universiteiten, ziekenhuizen en wetenschappelijke instituten. Culturele ANBI's genieten een extra voordeel: de giftenaftrek wordt voor de berekening vermenigvuldigd met 1,25 — een donatie van €1.000 aan een museum telt als €1.250 aftrek (met een maximum verhoging van €1.250 per jaar).
SBBI's (Sociaal Belang Behartigende Instellingen) — sportverenigingen, muziekverenigingen — kwalificeren niet voor de periodieke giftenaftrek. Donaties aan buitenlandse organisaties kwalificeren alleen als zij door de Belastingdienst als ANBI zijn erkend.
Combinatie met eigen stichting
Vermogende Nederlanders richten soms een eigen ANBI-stichting op. Dit biedt controle over de besteding van de giften — u beslist zelf welke projecten worden gefinancierd. De periodieke gift aan uw eigen stichting is volledig aftrekbaar, mits de stichting een geldige ANBI-status heeft.
De oprichting van een ANBI-stichting vereist: een notariele akte (kosten €300-€800), aanvraag van ANBI-status bij de Belastingdienst (doorlooptijd 8-12 weken), publicatieverplichting van financiele gegevens op internet, en naleving van de anti-oppoteis (maximaal 150% van de jaarlijkse uitgaven als reserve). Het is een serieuze structuur die past bij structurele giften van €10.000 of meer per jaar.
Voorbeeld: een ondernemer met €200.000 inkomen richt een ANBI-stichting op en doet een periodieke gift van €20.000 per jaar. Netto kosten: €20.000 x (1 − 0,495) = €10.100 per jaar. De stichting investeert in lokale duurzaamheidsprojecten naar keuze van de oprichter. Over 5 jaar: €100.000 gedoneerd, €49.500 belastingteruggave — netto kosten €50.500 voor €100.000 aan maatschappelijke impact.
Stack met Box 3: doneren verlaagt vermogensbelasting
Giften reduceren niet alleen uw Box 1 belasting — zij verlagen ook uw Box 3 grondslag. Elke euro die u doneert verdwijnt uit uw vermogen op de peildatum van 1 januari. Bij een donatie van €20.000 daalt uw Box 3 grondslag met €20.000.
De aanvullende Box 3 besparing: €20.000 x 6,00% x 36% = €432 per jaar. Dit komt bovenop de Box 1 aftrek van €9.900 (bij 49,5%). Totaal fiscaal voordeel: €10.332 op een gift van €20.000. De netto kosten van de donatie dalen tot €20.000 − €10.332 = €9.668. U doneert €20.000 aan een goed doel van uw keuze. Het kost u €9.668.
Het schenken van beleggingen in plaats van cash versterkt dit effect. De beleggingen verdwijnen uit Box 3 (besparing €432/jaar structureel) en de beurswaarde op het moment van overdracht is aftrekbaar in Box 1.
Veelgestelde vragen
1. Wat is het verschil tussen een gewone gift en een periodieke gift?+
Een gewone gift is een eenmalige donatie. Deze is aftrekbaar boven een drempel van 1% van uw drempelinkomen (minimaal €60) en tot maximaal 10% van uw drempelinkomen. Een periodieke gift is een vastgelegde schenking gedurende minimaal 5 jaar, vastgelegd in een schriftelijke overeenkomst of notariele akte. Het cruciale verschil: een periodieke gift is volledig aftrekbaar — geen drempel, geen maximum. Bij een inkomen van €150.000 en een gewone gift van €2.000 is slechts €2.000 − €1.500 (1% drempel) = €500 aftrekbaar. Bij een periodieke gift van €2.000 is het volledige bedrag aftrekbaar.
2. Is er een maximum aan de periodieke giftenaftrek?+
Nee. Er geldt geen drempel en geen plafond voor periodieke giften. U kunt €1.000, €10.000 of €100.000 per jaar vastleggen — het volledige bedrag is aftrekbaar in Box 1. De enige voorwaarden: de gift moet gedaan worden aan een erkende ANBI (Algemeen Nut Beogende Instelling), de gift moet vastliggen voor minimaal 5 aaneengesloten jaren, en de overeenkomst moet schriftelijk zijn vastgelegd. Dit maakt de periodieke gift tot de enige volledig ongelimiteerde aftrekpost in de Nederlandse inkomstenbelasting voor particulieren.
3. Welke organisaties komen in aanmerking?+
Alleen organisaties met een geldige ANBI-status komen in aanmerking. De Belastingdienst publiceert het volledige ANBI-register op belastingdienst.nl/anbi. Hieronder vallen onder andere: de meeste goede doelen (Rode Kruis, KWF, Natuurmonumenten, Unicef), culturele instellingen (musea, orkesten, theaterstichtingen), religieuze instellingen, universiteiten en onderzoeksinstituten, en bepaalde internationale NGO's. Culturele ANBI's genieten een extra voordeel: de aftrek wordt voor de giftenaftrek vermenigvuldigd met 1,25 (met een maximum verhoging van €1.250). Controleer altijd vooraf of de organisatie in het register staat — verliest een ANBI de status, dan vervalt het recht op aftrek.
4. Hoe stel ik een periodieke gift in?+
Er zijn twee manieren. Eerste optie: een schriftelijke overeenkomst. De meeste ANBI's bieden een standaardformulier aan op hun website. U vult het in, ondertekent het samen met de ANBI, en bewaart het bij uw belastingadministratie. Geen notaris nodig, geen kosten. Het duurt 10 minuten. Tweede optie: een notariele akte. Dit was tot 2014 verplicht en wordt nog steeds gebruikt voor complexe constructies (bijvoorbeeld bij schenking van beleggingen of via een stichting). Kosten: €50-€200. De overeenkomst moet vastleggen: het jaarbedrag, de looptijd (minimaal 5 jaar), de ANBI-gegevens, en dat de gift eindigt bij uw overlijden.
5. Kan ik ook beleggingen schenken?+
Ja. U kunt aandelen, obligaties, ETF's of andere effecten schenken aan een ANBI. De aftrekbare waarde is de beurswaarde op het moment van overdracht. Een bijkomend voordeel: geschonken beleggingen vallen uit uw Box 3 vermogen. Bij €50.000 aan geschonken ETF's bespaart u naast de Box 1 aftrek ook €50.000 x 6,00% x 36% = €1.080 per jaar aan Box 3 belasting. Let op: niet alle ANBI's accepteren effecten als gift. Stem vooraf af met de organisatie. De overdracht moet plaatsvinden via uw broker naar de effectenrekening van de ANBI.
6. Hoe verwerk ik de giftenaftrek in mijn aangifte?+
In de belastingaangifte vult u bij "Uitgaven" het totaalbedrag aan giften in, onderscheiden naar gewone en periodieke giften. Voor periodieke giften uploadt of bewaart u de schriftelijke overeenkomst. De Belastingdienst kan om bewijs vragen — bewaar bankafschriften van de overboekingen. De aftrek wordt verrekend met uw Box 1 belasting. Bij een periodieke gift van €10.000 en een marginaal tarief van 49,5% ontvangt u een teruggave van €4.950. Deze teruggave wordt verrekend bij de definitieve aanslag, doorgaans 3-6 maanden na het indienen van de aangifte. U kunt ook een voorlopige teruggave aanvragen zodat de aftrek maandelijks wordt verrekend.
Bereken uw belastingbesparing
Voer uw inkomen en giftbedrag in. VERZOR berekent de netto kosten, de belastingteruggave en het Box 3 effect — zodat u exact weet wat doneren u werkelijk kost.
Bereken uw belastingbesparing →Gratis · Geen registratie vereist · Direct resultaat
Gerelateerde pagina's:
VERZOR biedt belastinginformatie, geen persoonlijk belastingadvies. Raadpleeg een gekwalificeerd belastingadviseur voor uw situatie.